Psikoteknik Değerlendirme

Psikoteknik değerlendirme nedir ?

Psikoteknik değerlendirme sürücülerin sürüşle ilgili becerilerini ölçen, güvenli araç kullanımını sağlayan standart testlerin yer aldığı bilgisayar tabanlı bir değerlendirme sistemidir. Karayollarında yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülerle, hız ihlali yaptığı ya da alkol aldığı için ehliyetine el konulan sürücülerin psikoteknik değerlendirme testine girme zorunluluğu bulunmaktadır. Psikoteknik merkezleri da bunun için kurulmuştur. Yasaya göre yük ve yolcu taşımacılığı yapanların her beş yılda bir bu teste girip belge alması gereklidir. Ehliyetine el konulan sürücülerin de sürücü belgesini yeniden alabilmesi için bu teste girmesi ve yeterlilik raporu alması şarttır.

ARAÇ MUAYENESİ VAR, SÜRÜCÜ MUAYENESİ YOK..


Psikoteknik Merkezi'nde ne tür işlemler yapıyorsunuz?

Bu merkezlerde sürücüler üzerinde bilgisayar destekli olarak dikkat, algı, bellek, tepki zamanı, izleme ve muhakeme, el-ayak-göz koordinasyonu, çevresel görüş, hız mesafe tahmini ve çarpışma zamanının tahmini gibi ölçümler yapılıyor. Bu ölçüm sonuçlarına göre psikologlarımız ve psikiyatri uzmanlarımızca değerlendirme yapılıp rapor hazırlanıyor. Bu becerilere sahip olmak, kurallara uygun karar verebilmeyi, doğru motor hareketleri yapabilmeyi, kısaca sürücü hatasından kaynaklanan hataları önleyip güvenli araç kullanarak can ve mal kayıplarına neden olan kazaları önlemeyi sağlıyor. Ama Türkiye'de bunun önemi henüz kavranamadı. Direksiyona geçen herkes kendisini dünyanın en iyi sürücüsü sanıyor. Sonuçta kazalar meydana geliyor. Ama kanunen gerekli olmasına rağmen, bu belgeyi alan sürücü sayısı bunun yüzde biri bile değil. Türkiye'de aracın muayenesi geçtiği zaman trafikte yakalandığında güvenli olmadığı için hemen bağlanıyor. Araçlara gösterilen hassasiyet sürücüler üzerinde gösterilmiyor. Oysa Türkiye'de trafik kazalarının yüzde 94.71'i sürücü, yüzde 0.85'i yaya, yüzde 1.74'ü yol, yüzde 1.95'i ise araç hatalarından kaynaklanıyor. Bu belgenin alınması trafik kazalarını büyük ölçüde azaltacaktır. Bugün Türkiye'deki trafik kazalarında ölüm ve yaralanmaların büyük bir çoğunluğu ticari araçlarda meydana geliyor. Çünkü, bu tür araçlarda toplu taşıma yapılıyor. Bu nedenle Türkiye'de bu belgenin her beş yılda bir alınması gerekli. Tıpkı araçların muayene edilmesi gibi sürücülerin de belli periyotlarla psikoteknik merkezlerde teste girmesi bir zorunluluk.


Yetersiz olan bir sürücünün yerine bir başka sürücü teste girerse ne olacak?

Bizim şirketimizin sisteminde, bu tür sahtekarlıkları önlemek için kurulmuş bir mekanizma mevcut. Test sırasında bilgisayar destekli sistemimiz sürücünün fotoğraflarını çekiyor. Dolayısıyla böyle bir sahtekarlığın yapılmasını sistemimiz engelliyor. Böyle bir sistem Türkiye'de sadece bizde var.


Bu belgeye özellikle kimler ilgi gösteriyor?

Türkiye'de karayollarında yük ve yolcu taşımacılığı yapan bütün sürücülerin bu belgeyi alması gerekirken, en büyük talebi turizm taşımacılarından görüyoruz. Turizm şirketleri, bu konunun önemini kavradılar. Turizm sektöründe taşımacılık hizmeti veren firmalar bu belgesi olmayan sürücüleri çalıştırmıyorlar. Ama aynı hassasiyeti diğerlerinde göremiyoruz. Hatta, bırakın bu belgeyi, sürücü belgesi olmayanların bile toplu taşımada şoförlük yaptığını duyuyoruz. Bu da doğal olarak kazaları artırıyor. Oysa sadece bu test sayesinde bile Türkiye'de trafik kazalarının yüzde 15 azaltılabileceğini düşünüyoruz. Bu da binlerce insanın can kaybının ve milyarlarca doların kaybedilmemesi anlamına geliyor. Ayrıca psikoteknik değerlendirme testine girenlere sigorta şirketleri indirim de yapıyor. Çünkü kaza riskinde azalma oluyor. Bizim şirketimizle anlaşmalı olan sigorta şirketleri poliçelerde yüzde 10'e kadar indirim yapıyorlar. Örneğin 5 bin YTL'lik kaskosu olan bir araç için bu olanak sayesinde 500 YTL indirim imkanı elde ediyorsunuz. Bu belge 5 yıl geçerli olduğu için 5 yılda 2 bin 500 YTL'lik bir avantaj elde etmiş oluyorsunuz.


Sigortadan avantaj sağlayan bu belgenin bedeli nedir?

Türkiye'de bunun da bir standardı yok. İstanbul,Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde bu testi 50 YTL'ye yapanların olduğunu duyuyoruz. Oysa sağlıklı bir testin yapılıp kayıtdışı yöntemlere başvurmadan bu fiyata böyle bir hizmetin verilmesi mümkün değil. Çünkü, psikiyatrist, psikolog denetiminde bu testler yapılıyor. Biz 120 YTL alıyoruz. Bir saat içinde bu test gerçekleştiriliyor. Çıkan sonuca göre de sürücünün yeterli olup olmadığına karar veriliyor. Sonuçlar Sağlık Müdürlüğü'ne de gönderiliyor. Randevu sistemi ile çalışıyoruz...

ÖZEL ARAÇ SÜRÜCÜLERİNE DE ZORUNLU OLACAK

Neden sadece ticari araç sürücülerine bu belgeyi alma zorunluluğu getirildi. Özel otomobil sürücülerinden neden böyle bir belge istenmiyor?

Çünkü can ve mal kayıplı kazaların büyük bir bölümü ticari araçlarda meydana geliyor. Ancak önümüzdeki süreçte TBMM gündemine gelecek olan trafik yasa tasarısında özel otomobil kullanan sürücüler için de bu belgeyi alma zorunluluğu getirilmesini bekliyoruz... Ticari araç sürücüleri için 5 yılda bir istenen bu belgenin özel araç sürücüleri için her 10 yılda bir alınmasının yeni trafik kanununda öngörülmesini bekliyoruz.. Bunun Türkiye için yararlı olacağını düşünüyoruz. Çünkü Türkiye'de araç sayısı her geçen gün artıyor. Araç sayısı arttıkça da kaza oranı da artıyor. Örneğin 2012 yılında araç sayısının 12 milyon 489 bini aşacağı tahmin ediliyor. Kaza sayısının da 588 bini, bu kazalarda hayatını kaybedenlerin sayısının 6 bini, yaralananların sayısının ise 110 bini aşacağı tahmin ediliyor. Bu kazalara bağlı olarak can ve mal kayıplarını azaltmak için bu konuya önem verilmesi kaçınılmaz